Dünyada ki Ekonomik Sistem Tipleri
Aralık 14, 2018
Doğukan Kozba
Paylaş

Her ülke kendine has ekonomi tipi kullanmaz ve dünya üzerinde kabul gören 4 farklı ekonomik tip bulunmaktadır. Bunlar; geleneksel, komuta, piyasa ve karma ekonomik sistemlerdir.

Bu sistemlerin hepsi birbirinden farklı özelliklere sahiptir.

Geleneksel Ekonomik Sistem

Bu ekonomik sistem genellikle 3. dünya ülkelerinde ve ekonomisi tarıma dayalı ülkelerde kullanılmaktadır. Adından da anlaşılacağı gibi bu sistem tamamen yıllardır var olan geleneksel yöntemlere göre belirlenmektedir.

Bu sistemin ana aktörü bireylerdir ve bireyler genellikle tarım ve hayvancılık alanında üretim yaparlar. Bu sistemde gelişmiş bir ülke olabilmek oldukça zordur çünkü üretim aşamasında bile geleneksel yöntemler kullanılır.

Bu sistemde hava şartları da çok etkilidir. Ülkede eğer kıtlık, yoğun yağış, deprem veya sel gibi felaketler olması durumunda üretimde düşeceği için bu sistem dışarıdan müdahalelere daha açıktır.

Bu sistemin en büyük avantajı sanayileşme olmadığı için atık ve kirlilik gibi sorunlar ortaya çıkmaz. Bu coğrafyalar genellikle çok sağlıklı bir havaya sahiptir.

Komuta Ekonomik Sistemi

Bu sistemin ana aktörü devlettir. Sosyalist ve Komünist ülkelerde uygulanan bu sistemin en iyi uygulayıcısı SSCB idi. Ülkenin dağılmasından sonra ise bu sistemin eski popülerliği kalmamıştır. Karar merkezi direkt olarak devlettir. Devlet üretim kararı alırsa üretim yapılır almaz ise tüm üretimler durur. Bir kişinin ağzına baktığı için riskli ve kullanışsız bir yöntemdir.

Tarım ve hayvancılık gibi sistemler halka bırakılsa da diğer tüm alanlarda kararları devlet alır. Bu sistemlere dışarıdan müdahale çok zordur ve merkez sağlamsa iyi kararlar aldığı sürece ekonomi de hayatta kalabilir.

Karma Ekonomik Sistemler

Ülkemizinde uyguladığı bu sistem yukarıda anlatmış olduğumuz sistemlerin karmasıdır. Bu sistemde devlette etkili olsa da asıl aktör özel sektördür. Devletler bu sistemde ihale ile kamu binaları ve diğer projeleri yaptırırlar.

Devlet düzenleme maksadıyla çeşitli kanunlar çıkarır ve bunları uygular. Yine de özel sektör için bu durum esnetilebilir. ABD, Almanya, Japonya ve diğer tüm büyük devletler bu sistemi uygulamaktadır.

Bu sistemleri öğrenmek yatırım yaparken işe yaramaktadır. Sistemleri iyi kavradıktan sonra diğer ülkelerde de başarılı yatırımlar yapabilirsiniz. Finans ve para kazanmanın en önemli aşamasının Ekonomi olduğunu unutmamakta fayda var.

Piyasa Ekonomik Sistem

Bu sistemi başarı ile uygulayan henüz bir devlet bulunmamaktadır. Bu sistem tamamen özgürdür ve iç – dış müdahaleye karşı korunmasızdır. Piyasa ekonomik sistem hala daha teoridedir.

Yeni dünya düzeninin savunduğu bu metot birçok uzman tarafından beğenilse de pratikte uygulanması çok zordur. Devletler ekonomiyi yönetmek ve düzenlemek adına yeni kanunlar çıkarmak ve bu kanunları uygulamak zorundadır. Bu sistemde devlet müdahalesi olmadığı içinde pratikte zayıftır.

Bu sistemin en büyük dezavantajı ise paranın belirli bir kesimde toplanmasıdır ki yeni dünya düzeni savunucuları da zaten bunu hedeflemektedir.